Tổng quan xã Định Hòa.
Trụ sở Đảng ủy xã Định Hòa.
Xã Định Hòa được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thanh Hóa năm 2025, trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã Định Hòa, Định Bình, Định Thành, Định Công (thuộc huyện Yên Định cũ) và thôn Tiên Nông, xã Thiệu Long (thuộc huyện Thiệu Hóa cũ). Việc sắp xếp, sáp nhập đã mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện thuận lợi để địa phương tổ chức lại bộ máy, phát huy tiềm năng, lợi thế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Xã Định Hòa nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Thanh Hóa, là địa bàn đồng bằng bán sơn địa, cách Trung tâm tỉnh khoảng 25 km, có vị trí địa lý tương đối thuận lợi trong giao lưu kinh tế – xã hội. Tổng diện tích tự nhiên 37,71 km², trong đó đất nông nghiệp 2.536,8 ha, đất phi nông nghiệp 1.109,43 ha, đất chưa sử dụng 124,15 ha. Toàn xã có 22 thôn, một số thôn cách xa trung tâm xã khoảng 10 km, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.
Về địa giới hành chính, xã Định Hòa giáp ranh:
Phía Bắc giáp các xã: Định Tân, Biện Thượng, Tống Sơn;
Phía Nam giáp các xã: Thiệu Tiến, Thiệu Hóa, Thiệu Quang;
Phía Đông giáp các xã: Hoằng Giang, Thiệu Quang;
Phía Tây giáp xã Yên Định.
Trụ sở UBND xã Định Hòa.
Quy mô dân số của xã hiện nay là 28.413 người, 100% là dân tộc Kinh; nhân dân có truyền thống đoàn kết, cần cù lao động, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước. Xã Định Hòa là địa bàn trọng điểm về phát triển nông nghiệp, có nhiều tiềm năng trong tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học – công nghệ và phát triển bền vững.
Về công tác xây dựng Đảng, Đảng bộ xã Định Hòa sau sắp xếp, sáp nhập có 40 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc với 1.258 đảng viên. Ngay sau khi chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào hoạt động, hệ thống chính trị của xã từng bước được kiện toàn, ổn định tổ chức, phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền và vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh trên địa bàn.
Về văn hóa – xã hội, Định Hòa là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi hội tụ tinh hoa của thiên nhiên, lịch sử và văn hóa xứ Thanh. Trải qua chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, mảnh đất này đã hun đúc nên truyền thống yêu nước, hiếu học, trọng đạo lý, nghĩa tình và ý chí vươn lên bền bỉ của các thế hệ Nhân dân. Chính từ nền tảng đó, nhiều bậc tiền nhân, danh nhân, hiền tài đã được sinh ra, góp phần làm rạng danh quê hương và đất nước.
Toàn xã hiện có 08 di tích lịch sử – văn hóa được xếp hạng từ cấp tỉnh trở lên, trong đó 02 di tích được công nhận cấp quốc gia, tiêu biểu là Điện Thừa Hoa và Từ đường Phúc Quang (Phủ Nhì) – nơi thờ Thánh Mẫu Hoàng Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao, vợ vua Lê Thái Tổ, thân mẫu của vua Lê Thánh Tông, bà vua – mẫu nghi thiên hạ, người có nhiều đóng góp quan trọng trong việc củng cố nền chính trị, đạo lý và văn hóa triều Lê sơ. Đây không chỉ là công trình kiến trúc tâm linh có giá trị đặc biệt, mà còn là biểu tượng sinh động cho truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, tôn vinh vai trò, vị thế của người phụ nữ trong lịch sử dân tộc.
Bên cạnh đó, Đền thờ Khương Công Phụ là di tích lịch sử – văn hóa tiêu biểu, gắn với thân thế và sự nghiệp của bậc hiền tài, danh nhân có công lớn với đất nước, thể hiện rõ truyền thống hiếu học, trọng nghĩa, trọng nhân tài của quê hương Định Hòa. Các di tích lịch sử trên địa bàn không chỉ có giá trị về mặt lịch sử, kiến trúc và tâm linh, mà còn là “địa chỉ đỏ” trong công tác giáo dục truyền thống yêu nước, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ.
Việc bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển đời sống văn hóa cơ sở đã và đang góp phần nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đây cũng là nguồn lực quan trọng để xã Định Hòa định hướng phát triển du lịch văn hóa – tâm linh, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế – xã hội bền vững, góp phần xây dựng xã Định Hòa ngày càng giàu đẹp, văn minh, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.
Phát huy giá trị của một vùng đất địa linh nhân kiệt, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Định Hòa xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực nội sinh cho phát triển bền vững. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa được gắn chặt với phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Trong giai đoạn phát triển mới, truyền thống lịch sử – văn hóa cùng tinh thần địa linh nhân kiệt tiếp tục được kế thừa và lan tỏa, tạo sức mạnh tổng hợp để xã Định Hòa phát triển toàn diện, hài hòa và bền vững trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng – an ninh và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; từng bước khẳng định vị thế của một địa phương giàu truyền thống, giàu tiềm năng và khát vọng vươn lên trong tiến trình phát triển chung của tỉnh Thanh Hóa.